¨Αρθρο του Π.Τατσόπουλου στην εφημερίδα "Παραπολιτικά
Το όνομα του Εμίλιο Μόλα δεν λέει τίποτε στους συντριπτικά περισσότερους από εμάς, μολονότι μια φράση που μασουλάμε καθημερινά αποδίδεται σ' εκείνον. Ο Μόλα ήταν στρατηγός του Φράνκο. Κατά τον ισπανικό εμφύλιο κι ενόσω πολιορκούσε τη Μαδρίτη, ένας δημοσιογράφος τον ρώτησε αν αρκούσαν οι τέσσερις φάλαγγές του για να αλώσει την πόλη. Ο Μόλα είπε: "Έχω μια πέμπτη φάλαγγα μέσα στην πόλη". Έκτοτε η φράση του διαδόθηκε σε όλη την υφήλιο, με την ίδια πάντοτε σημασία. Εκτός από τους ορατούς εχθρούς, υπάρχουν και οι αόρατοι. Υπάρχουν και οι προδότες.
Πιο πρόσφατα ακούστηκε στην ολομέλεια της ελληνικής βουλής από τα χείλη του Παναγιώτη Λαφαζάνη. Δεν ακουγόταν για πρώτη φορά. Μάλλον είναι η πιο τετριμμένη μομφή στα μεταπολεμικά κοινοβουλευτικά χρονικά. Εάν ανατρέξετε στα προδικτατορικά πρακτικά, θα την εντοπίσετε ως μια συνηθισμένη κατηγορία ένθεν κι ένθεν. Σύμφωνα με τους κεντρώους και τους δεξιούς αντιπάλους της, η ΕΔΑ δεν ήταν παρά η πέμπτη φάλαγγα του τότε παράνομου ΚΚΕ -κατ' επέκτασιν, το ΚΚΕ ήταν η πέμπτη φάλαγγα της Σοβιετικής Ένωσης. Από την άλλη όχθη, η Ένωση Κέντρου και η ΕΡΕ δεν αποτελούσαν παρά την πέμπτη φάλαγγα του Παλατιού και των Αμερικανών. Ολόκληρη η χώρα ήταν μια απέραντη σφηκοφωλιά πουλημένων τομαριών. Αναρωτιέται κάποιος, από αυστηρά στατιστική σκοπιά, εάν απέμενε και κανένα άξιο λόγου δείγμα πατριώτη.
Η δικτατορία μπορεί να έφερε κοντά πολιτικούς που δεν ήθελαν προηγουμένως να μυρίσουν καν ο ένας τα χνώτα του άλλου -όπως τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, λόγου χάριν, με τον Λεωνίδα Κύρκο- αλλά δεν βελτίωσε αισθητά τα κοινοβουλευτικά ήθη. Συνεχίστηκε το ίδιο βιολί. Μέχρι σήμερα, Εφιάλτες, Πηλιο-Γούσηδες, γερμανοτσολιάδες και Κερκόπορτες, έχουν την τιμητική τους στην ημερήσια διάταξη. Εάν επικρατεί αυτή η ατμόσφαιρα μέσα στο κοινοβούλιο -με την επιβεβλημένη, λέμε τώρα, αυτοσυγκράτηση-, εύκολα εικάζουμε τι επικρατεί απέξω. Εδώ συμβάλλει και η εθνική μας ασθένεια. Η ξερολίαση. Δεν υπάρχει πράκτορας που να μην τον γνωρίζουμε. Δεν υπάρχει σχέδιο της Λέσχης Μπίλνερμπεργκ που να μην έχουμε αναλύσει στην τελευταία του λεπτομέρεια. Όπερ και το σχετικό ανέκδοτο: "Κατά τους ειδικούς της CIA, δύο είναι οι πιο αναξιόπιστες χώρες στον κόσμο για τη συλλογή πληροφοριών. Η Ιαπωνία και η Ελλάδα. Στην Ιαπωνία δεν μιλάει κανένας και για τίποτε. Στην Ελλάδα μιλούν όλοι και για τα πάντα".
Πέρα από την πλάκα. Η ενασχόλησή μου με την ενεργό πολιτική με δίδαξε ότι συνωμοσίες κάθε είδους -σοβαρές, σοβαροφανείς, γελοίες- λαμβάνουν χώρα καθημερινά. Θα ήταν ανεπίτρεπτη επιπολαιότητα για έναν πολιτικό να ισχυριστεί -πόσο μάλλον, να πιστέψει- ότι επικρατεί το fair play και όλες οι θεωρίες συνωμοσίας είναι για τα σκουπίδια. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει. Το fair play είναι η εξαίρεση. Τα χτυπήματα κάτω από τη μέση είναι ο κανόνας. Γιατί λοιπόν μας ενοχλεί η πιπίλα της Πέμπτης Φάλαγγας; -θα εγείρουν ένσταση οι θιασώτες της. Εάν αληθεύει, μας κρατάει σε εγρήγορση. Εάν δεν αληθεύει, μας ψυχαγωγεί. Σε κάθε περίπτωση, κακό δεν κάνει.
Δυστυχώς, τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα. Όσο είναι καθήκον του πολιτικού να βρίσκεται διαρκώς σε επιφυλακή και να ξεχωρίζει την ήρα από το στάρι, να κοντοστέκεται στις τεκμηριωμένες σκευωρίες και να προσπερνάει τα μπαρμπούτσαλα, άλλο τόσο είναι και υποχρέωσή του να μην υιοθετεί τις θεωρίες συνωμοσίας ως φιλοσοφία ζωής και μπούσουλα για την πολιτική τακτική του. Η Πέμπτη Φάλαγγα μπορεί να υπάρχει ή να μην υπάρχει ή, ορθότερα, άλλοτε να υπάρχει και άλλοτε να μην υπάρχει. Μολαταύτα, η αντίληψη ότι διαρκώς υπάρχει και διαρκώς μας υπονομεύει, αναπότρεπτα μας οδηγεί σε μια επικίνδυνη πνευματική νωθρότητα.
Δείτε, για παράδειγμα, τη συνέντευξη τις προάλλες του πρωθυπουργού στον Χατζηνικολάου. Καθώς χαίρει ακόμη υψηλής δημοτικότητας, ο Τσίπρας είχε μια χρυσή ευκαιρία να κάνει την αυτοκριτική του και να πάρει με το μέρος του το πιο δύσπιστο τμήμα της κοινής γνώμης. Απεναντίας, προτίμησε να παίξει τη γνωστή κλαψιάρικη μελωδία. Φταίνε οι εξωτερικοί εχθροί που μας κορόιδεψαν. Φταίνε και οι εσωτερικοί εχθροί που δρουν ως παραγγελιοδόχοι των εξωτερικών εχθρών. Το ίδιο μήνυμα -έναν ύμνο στην ανευθυνότητα, ουσιαστικά- στέλνει ο πρωθυπουργός και προς τον ψηφοφόρο: "Δεν φταις εσύ για τη ψήφο σου. Φταίνε εκείνοι, ντόπιοι και ξένοι, που υποσκάπτουν την επιλογή σου". Θέλω να ελπίζω πως κάποιοι σύμβουλοί του τον έχουν πείσει ότι το κόλπο πάντα πιάνει,ούτως ώστε, προκειμένου ν' αλλάξει μια δική του πεποίθηση, ν' αλλάξει απλώς συμβούλους. Το κόλπο δεν πιάνει πάντα. Ακόμη χειρότερα. Το κόλπο μπορεί να στραφεί εναντίον σου ως μπούμερανγκ. Ο ψηφοφόρος μπορεί κάλλιστα αύριο να σκεφτεί: "Δεν φταίω εγώ για τη ψήφο μου. Φταίνε εκείνοι που με εξαπάτησαν. Εκείνοι που μου την υπεξαίρεσαν".
